aar staat hij of zij dan. Een gloednieuwe taalvrijwilliger die je komt helpen in de les. In dit artikel ga ik in op de grootste struikelblokken waar docenten tegenaan kunnen lopen bij het werken met taalvrijwilligers.

Struikelblokken, zijn die er dan? 

Jawel!

Nu ja, in ieder geval de struikelblokken waar mijn collega’s en ikzelf mee te maken hebben gehad.

Laten we vooropstellen dat het geweldig is dat er taalvrijwilligers zijn. Mensen die naast hun drukke bestaan iets van hun tijd willen geven. Als je moet differentiëren in een groep met drie niveaus dan ben je maar wat blij met de persoon die je komt helpen in zijn of haar vrije tijd.

Hieronder ga ik in op 7 punten waar je rekening mee moet houden als je werkt met taalvrijwilligers. Je haalt dan het meeste uit de samenwerking. Niet alle taalvrijwilligers komen je helpen vanuit dezelfde motivatie. Sommigen willen graag ervaring opdoen in het NT2-onderwijs en verwachten dat dit de beste manier is. Een soort stage. Anderen doen het werk als tegenprestatie voor de sociale dienst (participatiewet). Weer anderen doen het puur uit verlangen om iets te doen voor hun medemens. Wat de reden ook mag zijn, iedere taalvrijwilliger is anders en brengt bagage en ervaring met zich mee. Het is van groot belang om juist die ervaring ten volle te benutten in je lessen.

Hoe pak je dit aan:

1. Luister goed naar prioriteiten

Ga in gesprek met elkaar voordat de taalvrijwilliger start.

Motivatie is alles voor vrijwilligers. Is het niet leuk tijdens je les dan is het al snel afgelopen en gaan ze iets anders zoeken dat wel bij hen past.
De belangrijkste vraag die de taalvrijwilliger moet beantwoorden is: “Wat hij/zij wil overhouden aan zijn/haar tijd in jouw lessen”? Praat daar samen over.

Goed luisteren naar de taalvrijwilliger geeft je inzicht in de motivatie maar ook in het dagelijkse leven van de persoon die je komt ondersteunen in de les. Gebruik de levenservaring, werkervaring van de taalvrijwilliger.

Mark is HR Adviseur is zijn dagelijks leven. Hij heeft besloten om zijn maandagavond nuttig in te zetten. Na een inschrijving op Nederlandcares.nl ontmoet ik hem voor de eerste keer. Tijdens deze eerste ontmoeting vertelt hij over zijn achtergrond in HR. Het ONA-portfolio en de bijbehorende examentraining worden de speerpunten tijdens onze samenwerkingsperiode met een kleine groep cursisten. Allemaal geslaagd! Fantastisch.
Dus een jonge student zet je in ter ondersteuning van leesvaardigheid en schrijfvaardigheid. Een vrijwilliger met ervaring in HR is een perfecte kandidaat om het onderdeel ONA op te pakken. Een gepensioneerde vrijwilliger daarentegen is beter op zijn plek bij het bespreken van KNM opdrachten of het bespreken van een Start!Weekkrant. Een stageloper NT2 heeft voldoende geduld om logopedie oefeningen uit te voeren en te werken met alfa’s. Dit zijn maar enkele voorbeelden. Bedenk goed hoe je de taalvrijwilliger het beste kunt inzetten, bespreek het samen en pas je groepsplan aan.

Het is waarschijnlijk de eerste keer dat hij aan het werk is als taalvrijwilliger. Maak daarom vooraf duidelijke afspraken. Denk hierbij aan de lestijden, verantwoordelijkheden en communicatielijnen. Vergeet niet dat de taalvrijwilliger misschien helemaal geen onderwijservaring heeft. Dat is niet erg, als je jezelf maar als voorbeeld geeft. Goed meekijken tijdens de eerste les is geen overbodige luxe.

TI P: Gemakkelijker is het voor taalaanbieders om één persoon de vrijwilligers te laten coördineren. Er is dan ook direct sprake van een vrijwilligerscontract dat besproken kan worden. Alles op papier en de rechten en plichten duidelijk omschreven.

2. Comfortabel en professioneel

Zorg ervoor dat de vrijwilliger zich snel comfortabel voelt binnen de groep. Doe een uitgebreide voorstelronde met de hele groep. Laat de cursisten iets vertellen, over hun leven, waar ze wonen en hoe lang ze in Nederland verblijven. Laat de vrijwilliger in de eerste les werken met alle cursisten. Bespreek na afloop welk niveau het beste bij hem paste.

Als docent kun je in de tweede les het groepsplan bespreken waarin de vrijwilliger al is opgenomen. Het geeft een gevoel van saamhorigheid en verantwoordelijkheid. Zie punt 7 voor de mogelijkheden van kleinschalige individuele trajecten binnen je groep. Gemakkelijk toe te passen en vaak heel veel rendement.

https://i0.wp.com/www.nederlandcares.nl/staticfiles/img/logos/nederlandcares.png?w=1080&ssl=1Als je werkt met flexibele taalvrijwilligers (éénmalig helpen) van een organisatie als Nederlandcares of Freeforce dan is het uitermate belangrijk om professioneel over te komen. De taalvrijwilligers die bijvoorbeeld via Nederlandcares binnenkomen zijn goed geschoold, uitermate gemotiveerd en zelfstandig. Deze mensen zijn goud waard in de les. Vraag na afloop altijd of de taalvrijwilliger de ervaring wil herhalen voor een bepaalde periode. Bij interesse om te helpen voor een aaneensluitende periode kun je de agenda’s naast elkaar leggen en kijken welke tijden het beste uitkomen voor jullie beiden.

Maak je een belofte kom deze dan na. Het is helaas zo dat in de wereld van vrijwilligerswerk loze beloften niet van de lucht zijn. Samen met het op tijd en volledig betalen van de vrijwilligersvergoeding en de reiskosten hoor ik dit regelmatig de revue passeren.  Iedereen wil serieus genomen worden, dus let hierop!

3. Een back-up plan

Soms zijn ze er niet. Wat nu? Zorg voor een back-up plan. Wat doe je met de hele groep als de taalvrijwilliger afwezig is? Dit betekent extra voorbereiding voor jezelf. Je maakt dus twee lesplannen. Mijn ervaring met taalvrijwilligers is dat het afmelden vaak kort van tevoren is. Om dan toch de meeste opbrengst met je groep te behalen is het handig om je back-up plan achter de hand te hebben.

Werk je met taalvrijwilligers die jou in het kader van de tegenprestatie voor de Sociale Dienst (participatiewet) komen ondersteunen dan moet je hier serieus rekening mee houden. De druk die de gemeente uitoefent is hoog en het is altijd ‘moeten’ in plaats van ‘willen’. Toch is het prima werken met deze taalvrijwilligers en wie weet verandert het ‘moeten’ wel in een ‘willen’.

Snel schakelen is voor de gemiddelde NT2-docent gelukkig geen probleem.

4. Reageer en anticipeer

Niets is zo frustrerend als ‘oplossingen’ die maar niet komen. Zorg voor korte lijnen tussen administratie en de vrijwilliger. Geef antwoord op vragen! Als de taalvrijwilligers geen ervaring hebben in NT2-onderwijs zijn er vaak veel vragen.

5. Zorg voor materiaal

Het klinkt als een open deur maar houd rekening met het feit dat het tijd kost om materiaal te bestellen. Als je werkt met taalvrijwilligers is het belangrijk om in ieder geval één boek extra te hebben van al het lesmateriaal. Behandel de taalvrijwilliger als docent en laat ze niet zitten met een kapot boek of een slechte kopie.

Werk je met meerdere taalvrijwilligers gedurende de week dan volstaat nog steeds 1 extra exemplaar voor alle vrijwilligers. Geef de vrijwilligers een vaste plek in de kast.

Er is veel apart materiaal voor taalvrijwilligers te krijgen via taalvoorhetleven.nl. Mooi materiaal. Ik heb veel taalvrijwilligers die helpen in inburgeringsgroepen. Ik heb dan liever mijn eigen lesmethode, zodat ik mijn lesplan in de gaten kan houden.

6. Bedank en evalueer

Wees eerlijk. Klikt het niet, maak dan snel een einde aan de werkrelatie. Je moet dagelijks samenwerken en het is soms erg intensief.

Klikt het wel. Gefeliciteerd! Dan is bedanken en evalueren vanaf nu een dagelijkse taak. Neem na afloop minimaal 5-10 minuten om de laatste les te bespreken en inzage te geven in de komende les . Dit doe je als zzp’er dus in je eigen tijd of je bespreekt het als de groepen zelfstandig aan het werk zijn. Dit evaluatiemoment is echter te waardevol om niet toe te passen.

7. Trots op resultaten

Samen ergens naar toe werken voelt goed en is een prima manier om de taalvrijwilligers te binden aan je groep. De taalvrijwilliger inzetten op kleinschalige projecten binnen de groep geeft vaak snel resultaat. Zichtbare progressie motiveert en geeft een trots gevoel. Dit zal de drijfveer worden voor een langdurige samenwerking. Kleine groepjes geven het beste resultaat. De extra aandacht die de cursisten krijgen wordt als fantastisch ervaren.

Initieer bijvoorbeeld:

  • een speciaal woordenschat-traject voor individuele leerlingen;
  • logopedische hulp bij uitspraak voor individuele leerlingen;
  • examentraining voor cursisten die bijna examen moeten doen;
  • de punten op de i: evalueren van geoefende lees- en schrijfexamens;
  • het ONA portfolio samenstellen;
  • oefenen voor het ONA examen;
  • een cursist heeft moeite met lezen, extra aandacht maakt het verschil;
  • dictees, lezen en schrijven met alfa-cursisten.

Mijn ervaring is dat vrijwilligers het leuk vinden als ze meegenomen worden in het NT2-proces, hierin meedenken met de docent en meebouwen aan de toekomst van de cursisten.

Conclusie

Laat ze na afloop een evaluatieformulier invullen. Je weet dan direct wat goed ging en wat evt. beter kon aan begeleiding, etc. Zelfreflectie dus!

Meer weten over de achtergrond van NT2 onderwijs en taalvrijwilligers:

Ik hoop dat deze zeven punten je helpen om je samenwerking te intensiveren en om er zoveel mogelijk uit te halen.

Leuke samenwerking toegewenst!

Print Friendly, PDF & Email